Czego możesz oczekiwać podczas wywiadu behawioralnego? Jak się do niego efektywnie przygotować? Jakich przykładowych pytań możesz oczekiwać? Jak udzielać odpowiedzi, aby być wiarygodnym? Czy zasadne jest mówienie o błędach i porażkach?
Wywiad to ważniejsza część procesu selekcyjnego. Szczególnie istotnym jej elementem jest wywiad behawioralny z którego selekcjonerzy i pracodawcy często korzystają mając na względzie jego skuteczność.
Podstawą tego typu selekcji jest bazowanie na doświadczeniach kandydatów, w szczególności na zachowaniach jakie prezentowali w sytuacjach biznesowych i nie tylko.
Poniżej znajdziesz kilka wskazówek, które mamy nadzieję, pomogą Ci Przygotować się do tego typu wywiadów.
Przeanalizuj swoje CV.
Pierwszym krokiem jaki powinieneś zrobić jest analiza swojego CV pod kątem potencjalnych pytań jakie może zadać prowadzący. Postaraj postawić się na miejscu prowadzących wywiad: o co zapytałbyś kandydata czytając zapis jego doświadczeń i umiejętności. Dopasuj te pytania do oferty, którą jesteś zainteresowany. Postaraj się ułożyć te pytania na kartce i odpowiedzieć na nie w miarę możliwości jak najbardziej szczegółowo.
Czym jest wywiad Behawioralny?
Badanie osobowości czy inteligencji jest procesem skomplikowanym i wymaga odpowiedniego wykształcenia. Dla potrzeb selekcji kandydatów psychologia behawioralna opracowała prostszą metodę, u podstaw której leży założenie, że zachowania człowieka mają tendencję do powtarzania się. Stąd pojawiły się narzędzia służące pomiarom efektywnych i nieefektywnych zachowań. Kluczem jest określenie, jaki zachowania w jakiej firmie są zachowaniami efektywnymi. Do tego służy profilowanie stanowiska pracy. Na tej podstawie powstaje lista kompetencji i w uproszczeniu można powiedzieć, że do każdej z kompetencji przygotowane są pytania o charakterze behawioralnym. Jeżeli na stanowisku menedżerskim ważną kompetencją będzie zarządzanie zespołem w zmienny środowisku, być może adekwatnym pytaniem jakie zada selekcjoner, będzie: „Proszę opisać sytuację, w której motywowała Pani zespół do zaakceptowania trudnej zmiany.”
Skorzystaj z bazy przykładowych pytań behawioralnych
Internet jest idealnym miejscem, gdzie możesz znaleźć potencjalne pytania jakie może zadać ci asesor, przeanalizuj je i zastanów się, czy któreś z nich może paść podczas wywiadu? Poniżej kilka przykładów kompetencji i pytań jakie mogą się pojawić dla ich zbadania:
Kreatywność w sprzedaży B2B
„Opowiedz o sytuacji w sprzedaży dla klientów biznesowych, w której musiałaś wykorzystać kreatywne myślenie.”
Motywacja wewnętrzna
„Opisz sytuację, w której musiałeś realizować zadania, których nie miałeś ochoty wykonywać.”
Zarządzanie projektami inwestycyjnymi.
„Opowiedz o trudnym projekcie zmiany infrastruktury budynków produkcyjnych.”
Zwróć uwagę, że przykłady powyższych pytań są nazywane ‘Pytaniami ogólnymi.’ Do tych pytań osoba prowadząca będzie miała jeszcze zestaw innych pytań. Np. pod kątem ‘Zarządzania projektami inwestycyjnymi’ mogą pojawić się następujące:
- Pytania doprecyzowujące: czyli pytania, które pozwolą zrozumieć kontekst sytuacji, o której mówisz. Np. o wielkość budżetu projektu, specyficzne trudności, osoby uczestniczące, przesunięcia w harmonogramie, niezgodności w dokumentacji, itp.
- Pytania pogłębiające: czyli pytania o Twoje zachowania w tej sytuacji. Co zrobiłeś w sytuacji ograniczenia budżetu, jak zareagowałeś na brak zasobów personalnych, z kim i na jakim etapie konsultowałeś niezgodności o charakterze formalnym, itp.
- Pytania o efekt: To również ważny element tego typu wywiadów. Możesz spodziewać się pytania o to, czy termin został dotrzymany, wg jakich kryteriów projekt był odebrany, jak wyglądało zakończenie budżetowania projektu.
Bądź szczery przy swoich odpowiedziach niebój się mówić o błędach.
Bardzo ważnym elementem w udzielaniu odpowiedzi na pytania behawioralne jest uczciwość i szczerość. Wiele pytań dotyczyć będzie Twoich sukcesów i osiągnięć zawodowych. Pracodawca doskonale jednak wie, że nie znajdzie pracownika idealnego i szuka osoby, która potrafi i chce się rozwijać, a przy tym umie wyciągać wnioski z pomyłek w przeszłości. Z pewnością podczas rozmowy kwalifikacyjnej nie warto udawać nieomylnego. Warto więc również mówić o refleksjach i wnioskach które wyciągnąłeś z popełnionego błędu. Mogą one dać prowadzącym wywiad cenną i pozytywna informację na twój temat.
Odpowiadaj na pytania prowadzących wywiad opowiadając przy tym wyłącznie o sobie.
Opowiadanie o sobie może wydawać się bardzo egoistyczne, jednakże dla rekrutera jest to niezwykle istotne, to Ty jesteś osobą rekrutowaną więc naturalne jest, że prowadzących interesują wyłącznie Twoje doświadczenia a nie twoich znajomych z pracy czy zespołu z jakim pracowałeś. Odpowiadaj na pytania wykorzystując takie sformułowania jak: moja decyzja …., zauważyłem błąd w …., mój pomysł na tą sytuację był ….. Pamiętaj, że opowiadasz o sobie, swoim udziale w konkretnych sytuacjach i swoich sukcesach a czasem porażkach.
Przećwicz swoje odpowiedzi przed lustrem albo przed znajomymi.
Kiedy już przygotujesz sobie pule wszystkich możliwych pytań i odpowiedzi jakie rekruter może ci zadać podczas wywiadu powinieneś powtórzyć je przed lustrem lub znajomym, pamiętaj że ważne jest nie tylko co mówisz ale jak mówisz postaraj się aby twoje odpowiedzi były merytoryczne, pokazywały Twoją pewność siebie oraz by cała opowieść była zwarta i logiczna.
Podsumowanie
Ogólna odpowiedź na pytanie o naszych zachowaniach nie jest tym, czego szuka pracodawca. Prowadzący wywiad chce w szczegółach dowiedzieć się, jak w przeszłości radziłeś sobie w konkretnych sytuacjach, zadaniach czy projektach. Przesłanką pytań behawioralnych jest zależność między naszymi doświadczeniami i ich wpływem na zachowania czy podejmowanie decyzji w przyszłości. Pamiętaj, aby zachować spokój podczas rozmowy, nawet jeśli nie przewidziałeś pytania, które zadał ci rekruter nie panikuj wszystko co jest ci niezbędne do odpowiedzenia na jego pytanie jest w twojej głowie. Po zakończonym wywiadzie możesz poprosić prowadzących o przekazanie informacji zwrotnej, aby dowiedzieć się czy udzielane odpowiedzi spełniły oczekiwania.
